ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ СЫРТҚЫ САУДА АЙНАЛЫМЫ 1,8 МИЛЛИАРД ДОЛЛАРҒА ЖУЫҚТАДЫ
Биыл Түркістан облысында сыртқы сауда айналымы 1 млрд 766,5 миллион АҚШ долларын құрады Былтырғы жылмен салыстырғанда сауда айналым 710 миллион АҚШ долларға ұлғайған. Бұл туралы өткен брифингте Түркістан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің Тауарлар шығарылғаннан кейінгі кедендік бақылау басқармасының басшысы Айдос Қадірбердиев мәлімдеді.
«Облыс көлемінде Өзбекстан Республикасымен шектесетін 6 кеден бекеті және 2 бақылап-өткізу пункті жұмыс істейді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, «Атамекен», «Б.Қонысбаев», «Қапланбек» және «Қазығұрт» өткізу пункттері қайта жаңғыртудан өтті. Сондай-ақ, «Атамекен» және «Қазығұрт» өткізу пункттерінің көлік жолағы 2-ден 6-ға ұлғайды. Одан бөлек, 2026 жылдың тамыз айына дейін «Жібек Жолы» өткізу пунктіндегі қайта құрылымдау жұмыстарын аяқтау жоспарланған. Аталған бекетте құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін көлік құралдарының жолағы 2-ден 4-ке ұлғаяды. Кеден бекетінің өткізу қабілетін арттыруға және кедендік рәсімдеулерді жеделдетуге бағытталған іс-шаралар нәтижесінде өткізу пункттерінен жүктердің өту уақыты 3 сағат 30 минуттан 45 минутқа дейін қысқарды.
Қазіргі таңда кеден бекеттері арқылы тәулігіне екі бағытта 2000-нан астам жүк көліктері, 1500 жеңіл көлік және 40 мыңға жуық жеке тұлғалар өтеді. Одан бөлек, мұнай өнімдерін шығарудың 260 дерегі анықталып, сотпен 15,1 млн теңге әкімшілік айыппұл салынған. Сондай-ақ, 24,7 тонна бензин және 35,3 тонна дизель отыны тәркіленді. Сонымен қатар, жалпы салмағы 29,2 грамм есірткі тәркіленді. Көлік құралдарының салмақтық және көлем талаптарының сақталуы бойынша 3 769 заңбұзушылықтар анықталып, 159 млн теңге айыппұл өндірілді» — деп баяндады сала маманы.
Биылғы жылдың қорытындысы бойынша Түркістан облысының сыртқы сауда айналымы 1,8 миллиард АҚШ долларына жуықтады, бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда айтарлықтай өскенін көрсетеді. 710 миллион доллар көлемінде сауда айналымының ұлғаюы, әсіресе аймақтың сыртқы экономикалық байланыстарының нығайғанын, инфрақұрылымның жақсарғанын білдіреді. Әсіресе, Өзбекстанмен шектесетін кеден бекеттерінің жаңғыртылуы мен өткізу пункттерінің кеңейтілуі сауда-саттықтың тиімділігіне оң әсер етіп отыр. Бұдан басқа, көлік құралдарының өту уақытының айтарлықтай қысқаруы мен кедендік рәсімдеулердің жеделдетілуі де сауда айналымын ұлғайтуға мүмкіндік берген.
Айтылған өзгерістердің маңызды бір бағыты — кеден бекеттері арқылы өтетін жүк және жеңіл көліктер санының артуы. Мұндай көрсеткіштер аймақтың халықаралық саудада маңызды роль атқаратынын көрсетеді. Сонымен қатар, жаңа қайта құрылымдау мен жаңғырту жұмыстары, сондай-ақ тасымалдаушы көлік құралдарының санының артуы, өңірдің экономикасына оң әсерін тигізетін қосымша мүмкіндіктер туғызуда.
Алайда, бұл үдеріс барысында бірқатар мәселелер де туындап отыр. Мұнай өнімдері мен есірткі заттарының заңсыз тасымалдауының анықталуы, сондай-ақ көлік құралдарының салмақтық талаптарының бұзылуы, аймақтың кедендік бақылау саласында да маңызды міндеттерді алға қойды. Бұл жағдайлар заң бұзушылықтардың алдын алу мен кедендік бақылаудың қатаңдатылуын талап етеді. Ал, мұндай шаралар сыртқы сауданың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, экономикалық қауіпсіздікті сақтау бағытында маңызды қадамдар болып табылады. Келешекте Түркістан облысындағы кедендік инфрақұрылымның одан әрі дамуы мен жаңғыртылуы өңірдің экономикасын күшейтуге, халықаралық сауда қатынастарын нығайтуға және қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған жұмыстарды жалғастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе, «Жібек Жолы» өткізу пунктіндегі қайта құрылымдау жұмыстарының аяқталуы аймақтың көлік және логистика саласын одан әрі дамытып, көршілес мемлекеттермен сыртқы сауданы дамытуға ықпал ететін болады.